راه تشخیص سنگ بدل از اصل
سنگ قیمتی چیست؟
نام گوهر و گوهرها یا سنگ های گرانبها و نیمه قیمتی معمولا برای دسته ای کانی ها بکار برده می شود که با داشتن برخی ویژگی ها از سایر معدنی ها و سنگ ها متمایزند ، از آن جمله می توان برخی مواد آلی را نیز که پایداری و زیبایی ویژه دارند و در زنیت بکار برده می شوند نام برد.
به غیر از مروارید ، مرجان ، کهربا ، شبق و چند ماده دیگر که جز گوهرها و سنگ های بهادار آلی به شمار می روند ، بیشتر گوهرها از جمله مواد متبلور معدنی اند. ویژگی هایی که باعث می شود .
یک سنگ و یا به طور کلای یک ماده معدنی یا غیر معدنی در رده سنگ های گرانبها جای گیرد عبارتند از:
۱- سرشت زیبایی و درخشش و جلای دلپسند
۲- استحکام
۳- کمیاب بودن
۴- رنگ
۵- قابلیت حمل و نقل
چگونه میتوان سنگ های قیمتی اصل را از تقلبی تشخیص داد ؟
سنگ ها و گوهر های قیمتی، دنیای متنوع و زیبایی دارند و همین تنوع سبب می شود که گاه در تشخیص این سنگ ها از یکدیگر و نحوه ی استفاده از آن ها با مشکلاتی مواجه شویم. حتی پادشاهان و اشراف نیز گاه با این مشکلات دست و پنجه نرم می کردند تا حدی که عده ای برای اثبات دقت و صداقت خود در تشخیص یک سنگ جان خود را بخطر می انداختند.
یاقوت سیاه از سنگ های گران بهایی است که همواره جواهرشناسان و کلکسیونرها برای تشخیص آن با مشکلات زیادی رو به رو می شدند..موقع خرید سنگ های قیمتی، بسیار مهم است که بتوان تشخیص داد سنگ مورد نظر اصل است یا تقلبی.مطمئنا نمیخواهید قیمت یک سنگ قیمتی اصل را پرداخت کنید و بعد یک سنگ تقلبی نصیبتان شود
مشاهده عمومی
در مشاهده عمومی، رنگ، نوا، نما و اشباع شدگی مورد بررسی قرار می گیرند. برای مشاهده باید سنگ را جلوی یک پس زمینه سفید گرفته و در فاصله ۳۰ سانتیمتری با چشم غیر مسلح و در نور روز به دقت نگاه کنید. موارد زیر را بررسی نمایید.
۱ رنگ: آسانترین راه، رنگ سنگ های قیمتی است. هر سنگی دارای رنگ مخصوص به خود است. برای تشخیص رنگ نیاز به تاباندن نور به درون آن نیست مگر اینکه رنگ سنگ سیاه یا خیلی تیره باشد.
۲ نوا: نوا یا Tone در واقع میزان تاریکی یا روشنایی سنگ است. نوا تمام گستره از خیلی روشن تا خیلی تاریک را دربرمی گیرد.
۳-نما: رنگ اصلی بدنه همان نمای سنگ است. بررسی کنید که مثلا آیا سنگ شما سبز تا حدی مایل به آبی است؟۳۱ نمای اصلی برای سنگ ها وجود دارد. با مشاهده دقیق تر به نتایج بهتری دست خواهید یافت.
۴شفافیت: میزان شفافیت یا کدر بودن سنگ خود را تعیین نمایید. سپس میزان نور افشانی را مشخص کنید. از نور افشانی قوی تا ضعیف.
۵ اشباع شدگی: اشباع شدگی یا Saturation درجه یا شدت رنگ است که شامل شش درجه از بی رمق تا زنده می گردد. برای دانستن اشباع شدگی باید ابتدا رنگ سنگ را در یکی از خانواده های رنگ های گرم یا رنگ های سرد جا دهید.
در خانواده رنگ های گرم، هر چه میزان قهوه ای بودن کمتر باشد بهتر است و سنگ از اشباع شدگی بالاتری برخوردار است. در خانواده رنگ های سرد، هرچه میزان خاکستری بودن بیشتر باشد رنگ بی رمق تر است و اگر خاکستری کمتر باشد، رنگ زنده تر است. قابل ذکر است که اشباع شدگی زنده بسیار کمیاب است.
۶در آخر برای تخمین چگالی سنگ را کف دست خود قرار دهید. وزن سنگ نسبت به حجمی که دارد چطور است؟ آیا سنگین است یا سبکتر از چیزیست که در ظاهر به نظر می رسد؟ البته باید بدانیم که این روش دقیق تعیین چگالی نیست.
برای نمونه سنگ زمرد را مثال میزنیم :
سنگ زمرد اصل ( طبیعی)
زمرد طبیعی طیفهای متفاوتی از رنگ سبز را شامل میشود و درجه سختی آن ۷٫۵ تا ۸ در مقیاس مو است. اما از آنجا که اغلب سنگهای زمردِ اصل دارای حفره و ترک هستند و ساختار یکپارچه ندارند، بسیار مستعد شکستن خواهند بود. مخصوصا اگر ضربهای به سنگ وارد شود ممکن است خیلی سریع بشکند.
سنگ زمرد مصنوعی (بدلی)
سنگ زمرد بدلی با مدل اصل آن به لحاظ ساختار شمیایی تفاوت دارد. زمرد مصنوعی از متریالهای گوناگونی ساخته میشود که ممکن است مواد طبیعی را هم شامل شود. گاهی اوقات سنگهای قیمتی طبیعی و اصل همانند زبرجد و گارنت را به جای زمرد به مشتریهای میفروشند.
زبرجد، نوع شفاف و تراشخورده نوعی کانی به نام الیوین است و رنگ سبز زیتونی دارد. زبرجد خودش هم جواهر است اما ارزش آن به اندازه زمرد نیست و قیمت ارزانتری دارد. این سنگ جلای شیشه و روغنی دارد و در مقابل مواد اسیدی پایدار نیست و در برابر فشار و ضربهی شدید ترک میخورد.
گارنت هم سنگ جواهر دیگری است که در رنگهای مختلف در طبیعت یافت میشود. این سنگ در برابر اسیدها بسیار مقاوم است و به ندرت ذوب میشود.
همچنین باید بدانید که بعضا از شیشههای رنگی به جای سنگ زمرد در جواهرات استفاده میکنند. این جواهرات را از قیمت پایینشان میتوانید تشخیص دهید.